[i]Japońskie wojsko poderwało myśliwce po wykryciu dwóch rosyjskich samolotów zwiadowczych Ił-38 w przestrzeni powietrznej pomiędzy Morzem Japońskim a Morzem Wschodniochińskim[/i] – podała w piątek agencja Reutera. Aktywność militarna Rosji i Chin zbiega się w czasie z zaplanowanym na piątek szczytem przywódców Korei Południowej, Japonii i Stanów Zjednoczonych. Japońskie ministerstwo obrony przekazało, że dwa rosyjskie samoloty Ił-38, służące do wykrywania i zwalczania okrętów podwodnych, latały w przestrzeni powietrznej pomiędzy Morzem Japońskim a Morzem Wschodniochińskim. [b]Wspólne ćwiczenia[/b] Rosyjskie Ministerstwo Obrony oświadczyło w piątek, że rosyjska marynarka prowadzi w regionie Morza Wschodniochińskiego patrol morski i ćwiczenia z Chinami. Z kolei japońska straż przybrzeżna poinformowała, że cztery chińskie okręty wpłynęły na wody terytorialne kraju w pobliżu wysp Senkaku wczesnym rankiem w piątek. [b]Rosyjskie zagrożenie[/b] W czwartek japoński resort obrony poinformował, że 6 chińskich i 5 rosyjskich okrętów marynarki wojennej, w tym niszczyciele rakietowe, przepłynęło między japońską wyspą Okinawa a wyspą Miyako, po czym skierowały się w stronę Morza Wschodniochińskiego. Rząd w Tokio wyraził "poważne zaniepokojenie". Japońskie Ministerstwo Obrony postrzega powtarzające się wspólne działania wojskowe obu krajów wokół Japonii jako "wyraźnie mające na celu zademonstrowanie ich siły przeciwko naszemu krajowi" – podała agencja Kyodo w czwartek. [b]Camp David kontra Rosja i Chiny[/b] Aktywność militarna Rosji i Chin zbiega się w czasie z zaplanowanym na piątek szczytem przywódców Korei Południowej, Japonii i Stanów Zjednoczonych w Camp David. Według wysokich rangą urzędników administracji Bidena, kraje te mają pogłębić współpracę w zakresie obrony, technologii i gospodarki. Jak przekazała w piątek agencja Kyodo Japonia, USA i Australia przeprowadzą w środę wspólne ćwiczenia marynarki wojennej na Morzu Południowochińskim.

17 sierpnia Ministerstwo Obrony Izraela poinformowało, że rząd amerykański wydał zgodę na sprzedaż systemu antyrakietowego Arrow 3 do Republiki Federalnej Niemiec. Umowa, o potencjalnej wartości 3,5 mld USD, może zostać podpisana wkrótce. Niemiecki Bundestag zatwierdził program w czerwcu 2023 roku. Według szacowanego harmonogramu, pierwsze elementy systemu mają osiągnąć gotowość operacyjną już w 2025 roku. Głównym powodem decyzji odnośnie zakupu systemu są analizy sytuacji wojennej na Ukrainie i chęć zwiększenia możliwości naziemnych zestawów obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej przed zagrożeniem ze strony pocisków balistycznych. Obecnie trzonem niemieckiego systemu są zestawy Patriot. Zakup Arrow 3 umożliwi rozszerzenie zasięgu obrony antyrakietowej – pociski przechwytujące mogą niszczyć kinetycznie zagrożenie poza atmosferą ziemską. Pierwsze informacje o zainteresowaniu Niemiec zakupem systemu Arrow 3 pojawiły się w marcu 2022 roku. Poza zabezpieczeniem własnego terytorium, zestawy mogą być wykorzystane do ochrony państw sąsiadujących z Republiką Federalną Niemiec. Obecnie jedynym użytkownikiem systemu są Siły Obronne Izraela. Zgoda administracji amerykańskiej jest wymagana, ze względu na współfinansowanie programu rozwoju oraz wykorzystanie dużej liczby rozwiązań technicznych pochodzących ze Stanów Zjednoczonych. Głównym wykonawcą systemu jest Israel Aerospace Industries. [img]https://cracovia.krakow.pl/uploads/media/2023-08/5619974-jpg-78514055.jpg[/img]

15 sierpnia Generalny Zarząd Policji i Straży Granicznej Republiki Estońskiej poinformował o podpisaniu umowy z lokalną firmą KMG Infra OÜ na budowę instalacji rozpoznania radioelektronicznego na granicy estońsko-rosyjskiej. Instalacje powstaną na estońskim brzegu rzeki Narwa, która jest rzeką graniczną. Kontrakt wart jest ponad 2 mln EUR i dotyczy budowy sześciu stanowisk z wyposażeniem specjalistycznym. Ich ukończenie planowane jest na koniec 2025 r. Nie poinformowano, w jakie czujniki zostaną wyposażone te stacje. Według części informacji medialnych, każda ze stacji ma być wyposażona m.in. w radar dozoru powietrznego, zdolny do wykrywania bezzałogowych statków powietrznych i niskolecących samolotów oraz śmigłowców itd., a więc trudnych do wykrycia niespecjalistycznymi środkami obiektów. Nie jest wykluczone również zastosowanie systemów rozpoznania emisji elektromagnetycznych, czujników akustycznych itd. Posterunki będą bezobsługowe. Planowane jest również budowa dziewięciu kolejnych stanowisk, ale te mają zostać zakupione w ramach odrębnego przetargu. Jest to kolejna już inicjatywa Tallina mająca na celu zwiększenie prawdopodobieństwa wykrycia ewentualnych podejrzanych ruchów po rosyjskiej stronie granicy, po utworzeniu stanowiska operacji z obserwacyjnych bezzałogowych powietrznych systemów rozpoznawczych. [img]https://cracovia.krakow.pl/uploads/media/2023-08/podsluch-jpg-70634343.jpg[/img]

Ciekawa (moim zdaniem) dyskusja na temat polskiej marynarki wojennej: https://www.youtube.com/watch?v=lnzyyDhY8sc

W poniedziałek, 21 sierpnia br., Agencja Uzbrojenia poinformowała, że w Gdańsku zakończył się rozładunek rozładunek pierwszej wieloprowadnicowej wyrzutni rakietowej K239 Chunmoo osadzonej na podwoziu Jelcz P882.57 TS T45 K-MLRS 8×8 w ramach programu [i]Homar-K[/i] dla Wojska Polskiego. W dalszej kolejności nowoprzybyła wyrzutnia zostanie zintegrowana z krajowym systemem zarządzania walką Topaz, cyfrową pojazdową platformą komunikacyjną Fonet i systemem łączności radiowej Radmor na mocy umowy Grupy WB z Hanwha Aerospace z 22 lutego 2023 oraz przejdzie testy końcowe. Oczekuje się, że wyrzutnia zostanie zaprezentowana publicznie na XXXI Międzynarodowym Salonie Przemysłu Obronnego (MSPO) w Kielcach, 5-8 września br. Pozostałe 17 wyrzutni powinno trafić do Polski do końca bieżącego roku. Dostawa powyższego sprzętu wojskowego umożliwi również osiągnięcie podstawowej gotowości bojowej przez pierwszy dywizjon wieloprowadnicowych wyrzutni rakietowych Homar-K. Tymczasem, w piątek 18 sierpnia br., w Republice Korei rozpoczęły się szkolenia polskich żołnierzy z obsług tychże wyrzutni. Pierwszy trzy podwozia bazowe, przeznaczone do integracji z Chunmoo, trafiły do Korei 17 maja br. Pierwsza kompletna wyrzutnia została ujawniona już 7 czerwca br., ostatniego dnia wizyty Mariusza Błaszczaka w Korei Południowej. Zgodnie z wcześniejszymi deklaracjami Agencji Uzbrojenia, przed wysłaniem do Polski, wyrzutnie zmontowane w Korei miały przejść próbne strzelania. 19 czerwca br., w porcie Changwon w prowincji Gyeongsang Południowy, pierwszą wyrzutnię przygotowano do wysyłki do Polski. Pierwsze polskie wyrzutnie trafią do Ośrodka Szkolenia Poligonowego Wojsk Lądowych (OSPWL) Nowa Dęba, gdzie w kwietniu br. zakończono budowę hal namiotowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą, przeznaczoną dla 18. Pułku Artylerii 18. Dywizji Zmechanizowanej. Dostawy wszystkich zamówionych wyrzutni mają zakończyć się w 2027. K239 Chunmoo to południowokoreański system wieloprowadnicowych wyrzutni rakietowych (K-MRLS) zdolny do wystrzeliwania kilku różnych kierowanych lub niekierowanych pocisków rakietowych. Wyrzutnia wyposażona jest w dwa zasobniki rakietowe, które mogą pomieścić kilka typów rakiet. W każdym zasobniku mieści się, w zależności od stosowanej amunicji: 6 kierowanych rakiet kalibru 239 mm o zasięgu 80 km, albo 1 kierowana taktyczna rakieta kalibru 600 mm o zasięgu 290 km. Istniejące rozwiązania obejmują ponadto zasobniki na: 20 niekierowanych 131 mm rakiet K33 o zasięgu 36 km, 6 niekierowanych 230 mm rakiet kalibru KM6A2 (tożsamych ze stosowanymi wcześniej w amerykańskich M270 MLRS) o zasięgu 45 km, albo 2 kierowane rakiety kalibru 400 mm o zasięgu przekraczającym 200 km. Zasobniki mogą zostać załadowane różnymi typami rakiet. Uzupełnieniem K239 Chunmoo są wyrzutnie M142 HIMARS w ramach programu Homar-A, zarówno na podwoziu Oshkosh M1140, jak i na polskim podwoziu Jelcz 6×6. Wojsko Polskie odebrało jak dotąd siedem wyrzutni M142 HIMARS, pierwsze pięć 15 maja br., natomiast kolejne dwie 24 maja br. Łącznie, do końca 2023 do Polski ma trafić 20 wyrzutni, w tym 18 do dywizjonu artylerii rakietowej z 1. Brygady Rakiet, natomiast 2 do Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia (CSAiU). Pierwsze szkolenia dogrywające załogi miały miejsce 20 lipca, a pierwsze strzelania 27 lipca. W planach jest zakup kolejnych: maksymalnie 486 na podwoziach Jelcz, bo na tyle Polska otrzymała zgodę 7 lutego br. Zatem w planach jest wdrożenie nawet 794 wieloprowadnicowych wyrzutni rakietowych (!).T [img]https://cracovia.krakow.pl/uploads/media/2023-08/landscape-840-jpg-82057657.jpg[/img]

C[i]hińskie firmy zbrojeniowe, w tym państwowy konglomerat zbrojeniowy Norinco, zwiększają swoje wpływy w Afryce, wykorzystując nastroje antyfrancuskie i odcięcie Rosji od rynku przez sankcje nałożone w związku z agresją na Ukrainę[/i] – pisze hongkoński dziennik [i]South China Morning Post[/i] w poniedziałek. Dotychczas Rosja była głównym dostawcą broni do Afryki, jednak sankcje nałożone w związku z pełnoskalową wojną na Ukrainie ograniczyły jej możliwości w tym zakresie. Francja również straciła wpływy, odkąd junty wojskowe w Mali i Burkina Faso wyparły francuskie siły, a w byłych koloniach przybierają na sile nastroje antyfrancuskie. [i]To otworzyło drzwi chińskim producentom broni do zwiększenia udziału w afrykańskim rynku[/i] – pisze dziennik [i]SCMP[/i]. Chiński państwowy konglomerat obronny Norinco (China North Industries Corporation), który jest jednym z głównych dostawców uzbrojenia dla Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej, właśnie otworzył biuro sprzedaży w Dakarze w Senegalu. Norinco od wielu lat jest głównym dostawcą broni do krajów afrykańskich i stale pracuje nad zwiększeniem sprzedaży na całym kontynencie, a nowe konflikty, które wybuchają w Afryce, stwarzają coraz większe możliwości biznesowe dla chińskich handlarzy bronią. Według analityków dziennika [i]SCMP[/i] biuro w Senegalu może pomóc zwiększyć zakres zamówień wojskowych w regionie, w którym Chiny mają ogromne wpływy gospodarcze, w tym w krajach takich jak Mali, Niger, Burkina Faso i Gwinea, w których ostatnio doszło do wojskowych zamachów stanu. [i]Obecnie widać rosnącą aktywność chińskich firm zbrojeniowych w zakresie dostaw i zwiększania wpływów, a także "pozycjonowania Chin jako partnera z wyboru"[/i] – podkreśla [i]SCMP[/i] Chiny już realizują zamówienia wojskowe dla Afryki Zachodniej, dostarczając m.in. okręty wojskowe, przenośne systemy obrony powietrznej, śmigłowce, drony, pojazdy opancerzone, czołgi bojowe, samoloty bojowe czy transportowe. [b]Sytuacja w Afryce zapewnia Chinom stabilne warunki do sprzedaży[/b] Jak wynika z danych [i]SCMP[/i], w latach 2000–2020 Chiny udzieliły 27 pożyczek na sprzęt wojskowy ośmiu krajom afrykańskim o wartości 3,5 mld USD, z czego większość, 2,1 mld USD, trafiła do Zambii na zakup samolotów bojowych i budowę infrastruktury dla wojska. [i]Obecna sytuacja w Afryce zapewnia Chinom stabilne warunki do sprzedaży broni, sprzętu i pojazdów zarówno w państwach ze stabilnym rządom, jak i tam, gdzie dochodzi do przewrotów, jak na przykład w Mali[/i] – podsumowuje ekspert cytowany przez [i]SCMP[/i] [i]Umowy na dostawy broni z czasem prowadzą do zacieśnienia współpracy w zakresie bezpieczeństwa między afrykańskimi siłami zbrojnymi a Chińską armią Ludowo-Wyzwoleńczą[/i] – podsumowuje [i]SCMP[/i]

Space Development Agency przeznaczyła 1,55 mld USD na dwa prototypy satelitów T2TL (Tranche 2 Transport Layer). Mają je zbudować Lockheed Martin i Northrop Grumman. Otrzymały one kontrakty warte, odpowiednio, 816 mln USD i 733 mln USD. Docelowa konstelacja ma się składać z 72 satelitów, które stworzą podstawę T2TL Beta, znanej również jako Proliferated Warfighter Space Architecture (PWSA). Oba koncerny mają zbudować po 36 satelitów, które zostaną umieszczone na trzech płaszczyznach orbitalnych po 12 satelitów każda. Pierwszy satelita ma być gotowy do wystrzelenia do września 2026. PWSA Transport Layer ma zapewnić wielopasmową globalną szyfrowaną łączność w całym amerykańskim sektorze obronnym. Według SDA, system będzie kosmicznym szkieletem infrastruktury Joint All Domain Command and Control (JADC2) z przekazywaniem danych o małych opóźnieniach, łącznością między czujnikami a strzelcami oraz bezpośrednią taktyczną komunikacją satelitarną. [img]https://cracovia.krakow.pl/uploads/media/2023-08/t2tl-beta-jpg-05208953.jpg[/img]

22 sierpnia szef MON spotkał się w Dziwnowie z żołnierzami wojsk specjalnych, gdzie rozpocznie funkcjonowanie nowy zespół bojowy Jednostki Wojskowej Formoza im. gen. broni Włodzimierza Potasińskiego. Powstanie nowego zespołu jest odpowiedzią na współczesne zagrożenia militarne i niemilitarne związane z funkcjonowaniem infrastruktury krytycznej (gazoport w Świnoujściu oraz gazociąg Baltic Pipe). To odpowiedź na współczesne zagrożenia militarne i niemilitarne związane z funkcjonowaniem infrastruktury krytycznej. [i]W ramach Formozy, powstaje w Dziwnowie nowy zespół bojowy. Bardzo się cieszę z rozwoju polskich sił specjalnych. Obok Gromu, obok komandosów z jednostki z Lublińca, Formoza stanowi trzon polskich sił specjalnych. Chcę też zachęcić młodych ludzi do wstępowania do Wojska Polskiego. Mamy wszyscy świadomość, że selekcja wstępowania do wojsk specjalnych nie jest łatwa, ale naprawdę warto. To wielka duma być żołnierzem i wielki zaszczyt być żołnierzem polskich wojsk specjalnych[/i] – mówił podczas wizyty w Dziwnowie minister Mariusz Błaszczak. [i]Położenie tego miejsca jest ważne z punktu widzenia dostaw surowców energetycznych do Polski. W odległości trzydziestu kilku kilometrów mamy terminal gazowy w Świnoujściu, w odległości dwudziestu kilku kilometrów mamy BalticPipe, czyli gazociąg, który tłoczy gaz z Norwegii do Polski. Mamy świadomość zagrożeń wynikających z agresywnej polityki rosyjskiej, Musimy liczyć się z różnymi prowokacjami. W związku z tym infrastruktura krytyczna musi być silnie chroniona najlepszym wojskiem, które jest w stanie ochronić infrastrukturę krytyczną. Są to właśnie wojska specjalne. Formoza, która tu buduje w Dziwnowie kolejną swoją to żołnierze, którzy są świetnie wyszkoleni, po odbytym szkoleniu w Stanach Zjednoczonych, ludzie doświadczeni, uczestniczący w różnego rodzaju misjach na całym świecie[/i] – mówił o doświadczeniu komandosów z Formozy szef MON. Szef MON obejrzał także prezentację wyszkolenia żołnierzy - pokaz dynamiczny w ramach ćwiczenia epizodycznego, które obejmowało m.in. akcję bezpośrednią, tzw. VBSS (z jęz. ang. Visit Boarding Search and Seizure), czyli przejęcie jednostki pływającej, uprowadzonej przez nieznanych, uzbrojonych sprawców. Podczas wizyty szef MON przypomniał o trwającym procesie modernizacji Wojska Polskiego, w tym jednostek wojsk specjalnych. [i]Konsekwentnie wzmacniamy Wojsko Polskie. Do wojsk specjalnych trafia nowoczesna broń. W tym roku kolejne śmigłowce Black Hawk trafią do wojsk specjalnych. Trafia też nowoczesna broń snajperska. Świetne wyszkolenie plus bardzo dobre i nowoczesne uzbrojenie to wartość. (…) Tu niedaleko w Darłowie będzie stacjonowała już stacjonuje jednostka wyposażona w śmigłowce do zwalczania okrętów podwodnych. Żołnierze wojsk specjalnych budują i będą budować interoperacyjność także z polską marynarką wojenną[/i] – mówił szef MON. Na zakończenie minister podziękował wszystkim żołnierzom za codzienną służbę, w tym za ochronę infrastruktury krytycznej w województwie zachodniopomorskim. Jak zaznaczył, to niezwykle ważne i istotne zadanie ze względu na bezpieczeństwo naszej Ojczyzny.

16 sierpnia 4. Regionalna Baza Logistyczna poinformowała o podpisaniu nowych umów ze spółką Lubawa S.A. w sprawie zakupów namiotów NS/97 wraz akcesoriami. Wszystkie umowy zostały podpisane 13 lipca i łącznie mają całkowitą wartość 20,4 mln PLN bez VAT. Na ich mocy producent z Ostrowa Wielkopolskiego dostarczy partię namiotów NS/97 wzór 953A/MON (całkowita wartość 16,7 mln PLN bez VAT) oraz czasze namiotów (pozostała wartość umów). Zakupy były realizowane poprzez postępowanie przetargowe o charakterze ograniczonym i przyspieszonym, które uruchomiono w kwietniu i maju bieżącego roku. Oferta spółki Lubawa S.A. była jedyną, która wpłynęła do zamawiającego. Szczegóły nie są znane, zostały udostępnione przez zamawiającego wyłącznie podmiotom zakwalifikowanym do składania ofert ostatecznych. Namioty NS/97 są przeznaczone do grupowego biwakowania, magazynowania oraz zabezpieczenia przed oddziaływaniem niesprzyjających warunków atmosferycznych. Konstrukcja jest wykonana z tkanin bawełniano-poliestrowych o impregnacji wodoodpornej, przeciwgrzybicznej i trudnopalnej oraz tkanin powlekanych o najwyższych parametrach wytrzymałościowych i funkcjonalno-użytkowych. Składa się z czaszy zewnętrznej, podpinki, podłogi i stelaża stalowego. Dzięki właściwościom konstrukcyjnym możliwe jest łączenie kilku namiotów w szereg. [img]https://cracovia.krakow.pl/uploads/media/2023-08/namiot-wojskowy-ns-97-1-027ac5fa-jpg-17239598.jpg[/img]

22 sierpnia minister obrony Mariusz Błaszczak ujawnił, w mediach codziennych, że Agencja Uzbrojenia negocjuje z należącymi do korporacji Lockheed Martin Polskimi Zakładami Lotniczymi Sp. z o.o. w Mielcu zakup 32 wielozadaniowych śmigłowców S-70i Black Hawk. Sprawę negocjacji ujawniono 21 lipca, jednak przez miesiąc resort obrony nie informował o liczbie planowanych do zakupu śmigłowców. Obecnie w strukturach Wojska Polskiego znajdują się cztery śmigłowce S-70i Black Hawk, które są eksploatowane przez Zespół Lotniczy Jednostki Wojskowej GROM. Kolejne cztery, dla tego samego użytkownika, zamówiono w grudniu 2021 roku – ich dostawy mają rozpocząć się w bieżącym roku. Zamówienie Black Hawków jest elementem programu modernizacji technicznej floty wiropłatów eksploatowanych w Wojsku Polskim. W ostatnich latach zamówiono łącznie 44 śmigłowce (8 S-70i Black Hawk, 4 AW101 oraz 32 AW149). Z kolei w najbliższych miesiącach spodziewane jest zawarcie umów na kolejne maszyny. Poza negocjowanymi S-70i Black Hawk (32) mowa o następnej partii AW101 (22 w konfiguracji transportowej i być może drugiej transzy dla Brygady Lotnictwa MW), a także AH-64E Apache. Nie można wykluczyć, że Agencja Uzbrojenia podejmie także kroki związane z planowanym zamówieniem niewielkiej liczby (4-8) wielozadaniowych śmigłowców pokładowych, które kryją się pod kryptonimem Kondor. Mają to być maszyny, które zastąpią w linii obecnie eksploatowane Kaman SH-2G Super Seasprite i które będą stanowić element grupy lotniczej zamówionych fregat Miecznik. [img]https://cracovia.krakow.pl/uploads/media/2023-08/5-jpg-08211362.jpg[/img]

Międzynarodowy Instytut Badań nad Pokojem w Sztokholmie (SIPRI) przedstawił wyliczenia, według których w 2020 r. wartość globalnego handlu bronią wyniosła minimum 112 mld dol., a w 2022 r. Polska zajęła 18. miejsce wśród państw o największych wydatkach wojskowych i było to około 16,6 mld dol. Warto więc zapytać nie tylko o koszty, ale też o wpływ tych nakładów na gospodarkę. Temat wydatków na zbrojenia i ich wzrostu wymuszonego sytuacją za wschodnią granicą powtarza się często, natomiast spojrzenie na nie od strony gospodarczej jest nieco rzadsze. Są to nie tylko koszty dla państwa, ale też inwestycje, wprowadzanie nowych technologii i zwiększanie potencjału produkcyjnego, co wpływa również na obroty w handlu międzynarodowym. Warto przypomnieć wielkość wydatków ponoszonych przez państwa na armie. Jak duże są to kwoty – przedstawia raport „Trends in World Military Expenditure, 2022” opublikowany w maju 2023 r. przez Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI), cieszący się opinią niezależnego ośrodka zbierającego szczegółowe dane na temat sektora obronnego i konfliktów zbrojnych. Raport wskazuje rekordową sumę globalnych nakładów na zbrojenia w 2022 r. – 2240 mld dol. (wzrost o 3,7%). Główny wpływ na te wydatki, z oczywistych względów, ma wojna w Ukrainie, której wybuch spowodował największy ich wzrost od czasów zimnej wojny w samej Europie (raport włącza do wyliczeń także Ukrainę i Rosję) – o 13% w porównaniu z 2021 r. (czyli o 480 mld dol.). W samej Ukrainie, nie wliczając zewnętrznej pomocy militarnej, wydatki wojskowe wzrosły o 640%, co jest kosztem rzędu 44 mld dol. Do państw o największych wydatkach militarnych na świecie w 2022 r., według raportu SIPRI, należą: - Stany Zjednoczone – 877 mld dol. - Chiny – 292 mld dol. (liczba szacunkowa) - Rosja – 86,4 mld dol. (liczba szacunkowa) - Indie – 81,4 mld dol. - Arabia Saudyjska – 75 mld dol. (liczba szacunkowa) Czwarte i piąte miejsce zajmują państwa z aspiracjami do stania się mocarstwami regionalnymi. Warto też odnotować, że w regionie Bliskiego Wschodu największe wydatki ponosi Arabia Saudyjska (wzrost o 16% w porównaniu z 2021 r.), a wydatki Izraela spadły pierwszy raz od 2009 r. (przyczyną jest polityka zmniejszania deficytu budżetowego w tym państwie). Wydatki na obronę per capita w Polsce w 2021 r. wyniosły 348 dol., a w 2022 r. (według wstępnych danych) wzrosły do 383 dol., zgodnie z Raportem Rocznym Sekretarza Generalnego NATO za ten rok. Na wydatki na obronę państwa przeznaczają najczęściej środki z podatków, dochodów ze sprzedaży surowców naturalnych bądź też się zadłużają (więcej w raporcie SIPRI ze stycznia 2023 r. „Using taxation to fund military spending”). [b]Wiele niewiadomych[/b] Porównując sektor obronny z innymi sektorami gospodarki, można stwierdzić, że jest on bardzo nieprzejrzysty pod względem dostępu do wielu danych. Większa transparentność w publikowaniu danych istnieje w krajach demokratycznych, jednak i tam informacje są ograniczane. Z tego powodu wkład sektora zbrojeniowego w bogacenie się państw jest trudny do oszacowania. [b]Specyfika biznesu[/b] Elementem charakterystycznym dla sektora zbrojeniowego na tle całej gospodarki jest jego silne sprzężenie z polityką. Nie zawsze ten sektor ma charakter strategiczny dla gospodarki, ale jest kluczowy dla bezpieczeństwa państw. Rok 2022 w Europie wpłynął szczególnie na rozwój tej gałęzi gospodarki. Głównymi nabywcami uzbrojenia (zarówno na rynku wewnętrznym, jak i międzynarodowym) są oczywiście państwa. W większości z nich handel bronią jest w dużej mierze kontrolowany przez rządy. W 2021 r. w co najmniej 46 krajach występowały aktywne konflikty zbrojne napędzające przemysł zbrojeniowy. W ramach oddziaływań politycznych jako element wpływu na ośrodki władzy wykorzystuje się embargo na różne towary, a w sektorze zbrojeniowym ma to szczególne znaczenie. Obecnie w Unii Europejskiej embargo na broń jest nałożone m.in. na Rosję, Białoruś (historię i aktualną listę nakładanych sankcji na świecie prowadzi SIPRI). W ramach polskiego sektora obronnego funkcjonują przedsiębiorstwa zarówno państwowe, jak i prywatne. Ale to państwo sprawuje nadzór nad handlem zagranicznym bronią, sprzętem wojskowym i produktami podwójnego zastosowania, ze względu na specyfikę tych towarów. Podmioty z sektora zbrojeniowego chcące sprzedać towary do innych państw unijnych bądź krajów trzecich potrzebują zezwolenia wywozowego (licencji). Dochody, które przynosi przemysł obronny, odzwierciedlają wyniki przedsiębiorstw z branży, wskazując tym samym kraje o najsilniejszej pozycji. Defense News opracował ranking firm obronnych na podstawie szeregu raportów, analiz, a także ankiet wypełnionych przez same korporacje. Pięć pierwszych przedsiębiorstw pochodzi ze Stanów Zjednoczonych (wykres), a absolutnym liderem jest Lockheed Martin – różnica między nim a drugim Raytheon Technologies w tych przychodach to ponad 22 605 mln dol. 3 z 10 firm o najwyższych dochodach pochodzi z Chin. Warto zaznaczyć, że często niecała działalność największych firm z sektora obronnego skierowana jest na ten rynek. W przypadku Lockheed Martin sektor militarny stanowił 96% przychodów, ale jeśli chodzi o Boeinga (trzecie miejsce w rankingu) było to 56%, a w China State Shipbuilding Corporation Limited (8. miejsce) – tylko 20% Dla Polskiej Grupy Zbrojeniowej (70. pozycja) dochody z produkcji militarnej stanowią 73% zysków. Wartość światowego handlu bronią wynosiła minimum 112 mld dol. w 2020 r., co stanowiło 0,5% całkowitej wartości handlu międzynarodowego według SIPRI. Wszystkie zestawienia 100 największych producentów broni publikowane od 2002 r. przez instytut sztokholmski, wskazują dominująca pozycję Stanów Zjednoczonych (oprócz 2008 r., kiedy to pierwsze miejsce zajęła brytyjska firma BAE Systems). Na podstawie danych z lat 2018–2022, w ramach światowego eksportu broni ponownie dominują Stany Zjednoczone (wykres ). Na drugim miejscu znajduje się Rosja, a kolejne są Francja i Chiny. Statystyka obejmuje też grupę państw Europy Zachodniej. To, jak silnie sektor zbrojeniowy jest sprzężony z sytuacją na arenie międzynarodowej pokazują główni partnerzy handlowi tych krajów. Arabia Saudyjska, Japonia i Australia są największymi odbiorcami broni amerykańskiej, co odpowiada ich strategicznym partnerstwom w poszczególnych regionach świata. Głównymi partnerami handlowymi Rosji są natomiast Indie, Chiny i Egipt. W zakresie importu najwięksi odbiorcy broni w latach 2018–2022 to kolejno: Indie, Arabia Saudyjska, Katar, Australia i Chiny. Kto najwięcej sprzedaje Indiom? Rosja, Francja i Stany Zjednoczone. Arabii Saudyjskiej – Stany Zjednoczone, Francja i Hiszpania. A Chinom – Rosja, Francja i Ukraina. Analiza tych handlowych relacji pozwala wyciągać wnioski na temat sojuszy i najbliższych wydarzeń politycznych na świecie. Mając na względzie sytuację za naszą wschodnią granicą, warto wspomnieć, że według statystyk Ukraina jest na 14. miejscu wśród największych importerów broni, która trafiała głównie od Stanów Zjednoczonych, Polski i Niemiec. Dane UE z 2020 r., odnośnie do wpływu sektora obronnego na zatrudnienie, wyraźnie wskazują, że na jej obszarze pracowało 463 tys. pracowników i funkcjonowało ponad 2,5 tys. głównie małych i średnich przedsiębiorstw, a obroty w całej Unii wyniosły 119 mld euro. Biorąc pod uwagę obecną sytuację wojenną, można zakładać, że w 2023 r. liczba ta jest o wiele większa. Ze względu na wrażliwy charakter takich danych ich publikowanie jest ograniczone. Według raportu MSZ „Eksport uzbrojenia i sprzętu wojskowego z Polski” za 2021 r. wartość tego wywozu wyniosła 498,6 mln euro, co zapewne w wyniku sytuacji geopolitycznej, szczególnie po inwazji rosyjskiej na Ukrainę w lutym 2022 r. będzie jeszcze wzrastać (danych za cały 2022 r. jeszcze nie znamy). Zgodnie z informacjami ministerstwa największymi partnerami handlowymi Polski, według wielkości eksportu, były kolejno: Stany Zjednoczone (34%), Filipiny (25%), Francja (5%). Jawność powyższego raportu jest wynikiem szeregu porozumień międzynarodowych. Taka transparentność może sprzyjać budowaniu wizerunku naszego kraju jako wiarygodnego partnera w obrocie handlowym na tym rynku. Największym podmiotem na rodzimym rynku jest Polska Grupa Zbrojeniowa SA. Jej udziałowcami są Skarb Państwa (44,26%), Polski Holding Obronny (28,84%) oraz Agencja Rozwoju Przemysłu (26,90%). PGZ nadzoruje w sposób bezpośredni lub pośredni ponad 40 zależnych spółek (są wśród nich m.in. Rosomak SA czy Fabryka Broni „Łucznik”). Głównymi celami i priorytetami PGZ wymienionymi w sprawozdaniu za 2021 r. są: zaspokajanie potrzeb bezpieczeństwa i obronności kraju w zakresie serwisowania, obsługi, produkcji, modyfikacji, modernizacji i remontów oraz napraw sprzętu wojskowego, badań naukowych, prac rozwojowych, a także jego promocja i obrót, w tym również na rynku międzynarodowym. Odbiorcami produktów PGZ są więc zarówno wojsko oraz służby mundurowe, jak i osoby cywilne, przy czym głównym partnerem jest MON. Warto zwrócić uwagę na dążenie PGZ do wyjścia poza polski rynek. W latach 2018–2020 eksport oscylował na poziomie 12 proc. łącznych przychodów ze sprzedaży. Wzrost wydatków wojskowych państwa polskiego do rekordowych 16,6 mld dol. w 2022 r. znacząco wpłynie na krajowy sektor obronny, w tym na rozwój technologiczny, zwiększenie zatrudnienia i podwyższenie wynagrodzeń czy wysokość odprowadzanych podatków. Warto zatem m.in. dla tego typu korzyści przyciągać do Polski kapitał zagraniczny, zapewniający inwestycje w produkcję i serwis sprzętu dla armii. Zaangażowanie kapitałowe innych państw pozwoli utworzyć nowe miejsca pracy zwiększyć dochody do budżetu państwa, mocno obciążonego przez skutki wojny w Ukrainie, oraz wzmocni zarówno polską gospodarkę, jak i pozycję naszego kraju na arenie międzynarodowej.

21 sierpnia Agencja Uzbrojenia poinformowała o podpisaniu umowy z konsorcjum polskich podmiotów sektora obronnego w sprawie dostawy Mobilnego Modułu Dowodzenia Operacjami Powietrznymi (MMDOP). Postępowanie w tej sprawie rozpoczęło się w lutym 2018 roku. Ostatecznie do fazy składania ofert ostatecznych dotarło dwóch wykonawców. Pierwszym z nich było konsorcjum składające się z firmy KenBIT Sp. z o.o. wraz z ZAMET-GŁOWNO Sp. z o.o. Sp.k. (wartość 64,8 mln PLN brutto, gwarancja 48 miesięcy, wykonanie 24 miesiące od podpisania umowy). Duga wpłynęła z konsorcjum składającego się z PIT-Radwar S.A. wraz z WZŁ Nr 1 S.A. (98,4 mln PLN brutto, gwarancja 24 miesiące, termin wykonania 24 miesiące od podpisania umowy). Otwarcie ofert nastąpiło 15 maja – wówczas zamawiający ogłosił, że przewidziany budżet opiewa na kwotę 42 mln PLN brutto. Ostatecznie zamawiający znalazł dodatkowe środki budżetowe, co zaowocowało podpisaniem umowy z KenBIT Sp. z o.o. oraz ZAMET-GŁOWNO Sp. z o.o. Sp.k., co miało miejsce 10 sierpnia. Szczegółowy opis wymagań jest niejawny, został udostępniony wyłącznie podmiotom zakwalifikowanym do składania ofert wstępnych. MMDOP ma składać się z zestawu kontenerów wyposażonych w niezbędne urządzenia zasilające oraz systemy łączności i informatyczne. Ma umożliwiać precyzyjne śledzenie lotu statków powietrznych. Głównym zadaniem będzie kierowanie operacjami powietrznymi w warunkach poligonowych. [img]https://cracovia.krakow.pl/uploads/media/2023-08/fxiu6n0x0aaojrg-jpg-00632606.jpg[/img]

24 sierpnia francuski dziennik „La Tribune” poinformował o staraniach władz Republiki Francuskiej na rzecz włączenia Włoch do niemiecko-francuskiego programu MGCS (Main Ground Combat System). Sama propozycja formalnie miałaby być wspólna, włosko‒francuska. Włoski udział w programie miałby dotyczyć nie tylko zakupu pojazdów lądowych opracowywanych w ramach programu MGCS (czołg podstawowy nowej generacji, bojowy wóz rozpoznawczy, różne pojazdy wsparcia), lecz również kooperacji w ramach produkcji. Włochy miałby reprezentować w przedsięwzięciu koncern Leonardo. Ma on w swojej ofercie wiele rozwiązań z zakresu systemów optoelektronicznych, architektury cyfrowej czy systemów bezzałogowych, mógłby więc być pożądanym partnerem dla niemiecko-francuskiej spółki joint venture KNDS i niemieckiej grupy przemysłowej Rheinmetall AG, już zaangażowanych w program MGCS. Podczas tegorocznego paryskiego salonu lotniczego w Le Bourget na temat ewentualnego udziału Włoch w programie MGCS mieli rozmawiać minister obrony Republiki Włoskiej Guido Crosetto i minister sił zbrojnych Republiki Francuskiej Sébastien Lecornu. Warto odnotować, że wojskowo-przemysłowa współpraca między Paryżem a Rzymem ma już długą i dość pomyślną historię, stale zresztą rozwijającą się (m.in. niszczyciele typu Horizon/Orizzonte, fregaty typu FREMM, system obrony przeciwlotniczej SAMP/T), a i z Berlinem Rzym potrafi współpracować (np. okręty podwodne typu 212). MGCS miałby we Włoszech zastąpić m.in. czołgi C1 Ariete (obecnie modernizowane do standardu C2) i, jeśli zostaną kupione, wozy Leopard 2A8. O możliwym udziale Włoch w programie MGCS informowano już kilka lat temu, ale Rzym uznał, że przedstawione wówczas przez Niemcy i Francję warunki są nieakceptowalne. Przez pewien czas promowana była wizja rozwoju alternatywnego czołgu „europejskiego”, który Włosi mieliby budować z partnerami europejskimi. Prowadzono rozmowy m.in. w Polską, Hiszpanią i Austrią. Wobec fiaska tych rozmów (Polska kupiła czołgi M1 Abrams i K2, Hiszpania wskazała MGCS jako swój przyszły czołg) oraz bardziej elastycznego stanowiska Francji, Rzym najwyraźniej wrócił do koncepcji dołączenia do projektu niemiecko-francuskiego. Przypomnieć należy, że nieco wcześniej rozszerzenia, w tym wypadku faktycznego, doczekał się francusko-niemiecki program systemów powietrznych nowej generacji, SCAF/FCAS. [img]https://cracovia.krakow.pl/uploads/media/2023-08/ita-mgcs-jpg-47724666.jpg[/img]

Administracja USA poinformowała, że US Navy planuje zamówienie 3 baterii systemu obrony powietrznej Iron Dome dla US Marine Corps. Transakcja ma być warta ok. 200 mln USD. Pośrednikiem w jej realizacji będzie Raytheon. W USA systemowi nadano nazwę Sky Hunter. Producentem Iron Dome jest izraelski Rafael Advanced Defense Systems. Według nieoficjalnych doniesień, ma dostarczyć 44 wyrzutnie I 1840 pocisków przechwytujących Tamir. Mogą one zwalczać cele powietrzne różnych typów -od pocisków artyleryjskich po rakiety balistyczne. Pociski Tamir (wyposażone w aktywny system radarowy) są relatywnie tanie. Zależnie od odbiorcy, kosztują od 40 do 100 tys. USD. USMC analizują możliwości pozyskania systemu medium-range Intercept capability (MRIC) od 2020. W połowie 2023 formacja przeprowadziła dwa testy Iron Dome. Ich pozytywne wyniki pozwoliły na podjęcie decyzji o zakupie systemów. [img]https://cracovia.krakow.pl/uploads/media/2023-08/iron-dome-usmc-jpg-87022425.jpg[/img]

W Iranie odbyły się duże ćwiczenia w walce radioelektronicznej pod kryptonimem [i]Separ-e Hafezan-e Velayat 1402[/i] ([i]Tarcza Obrońców Velayat 1402[/i]). Wykorzystano  w nich systemy lądowe i latające, a także morskie. Ćwiczenia odbywały się głównie w centralnej, pustynnej części Iranu. Ćwiczono przede wszystkim zwalczanie środków napadu powietrznego, w tym bezzałogowców. Podczas ćwiczeń testowano różne taktyki walki, w tym identyfikację komunikacji radiowej i łączy danych, zakłócanie systemów radarowych i prowadzanie ataków grupowych. Zastępca szefa armii ds. koordynacji, kontradmirał Habibollah Sayyari, stwierdził, że osiągnięto ponad 95% założonych celów działań. [img]https://cracovia.krakow.pl/uploads/media/2023-08/cobra-v8-jpg-58492294.jpg[/img]

28 sierpnia amerykański Departament Stanu poinformował o zatwierdzeniu japońskiego zapytania ofertowego (Letter of Request) w sprawie możliwości zakupu partii pocisków manewrujących Lockheed Martin AGM-158B JASSM-ER. Broń ma trafić na uzbrojenie modernizowanych samolotów bojowych Boeing F-15J Eagle. Zgodnie z upublicznionym wnioskiem eksportowym, Tokio jest zainteresowane zakupem do 50 pocisków AGM-158B JASSM-ER wraz z makietami gabarytowo-masowymi, odbiornikami sygnału GPS odpornymi na zakłócanie, częściami zamiennymi, usługą szkolno-logistyczną oraz integracją z samolotami. Całość wyceniono na maksymalną kwotę 104 mln USD. W przypadku podpisania umowy głównym realizatorem ma być korporacja Lockheed Martin – producent powyższego systemu rakietowego. Dotychczas Stany Zjednoczone sprzedały pociski manewrujące AGM-158 JASSM do trzech państw – Australii, Finlandii oraz Polski. Dodatkowo zainteresowanie zakupem wyrażają Republika Federalna Niemiec oraz Królestwo Niderlandów (w obu przypadkach nosicielem mają być samoloty F-35A Lightning II). Program modernizacji samolotów F-15J Eagle jest prowadzony dwutorowo. Głównym partnerem Mitsubishi Heavy Industries jest koncern Boeing, z którym komercyjna część została w lipcu 2020 roku. Dodatkowo Japonia i Stany Zjednoczone zawarły międzyrządową umowę LoA w sprawie dostaw komponentów i technologii niezbędnych do modernizacji samolotów – mowa m.in. o stacjach radiolokacyjnych AN/APG-82(V)1, system walki elektronicznej AN/ALQ-239, nowe centralne komputery misji, środki łączności oraz integracji z nowymi wzorami uzbrojenia podwieszanego. W ramach modernizacji, prace przejdą 98 egzemplarze, które będą stanowić uzupełnienie potencjału operacyjnego samolotów Mitsubishi F-2, a także Lockheed Martin F-35A/B Lightning II. [img]https://cracovia.krakow.pl/uploads/media/2023-08/f-15jsi-japan-lookup-hi-res-1200x800-jpg-16199219.jpg[/img]

28 sierpnia zastępca sekretarza obrony Stanów Zjednoczonych Ameryki Cathleen Hicks zapowiedziała realizację programu Replicator, mającego zapewnić skokowy wzrost liczby bezzałogowców powietrznych w siłach zbrojnych. Żołnierze Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych mają otrzymać „wiele tysięcy bezzałogowców” na przestrzeni 18‒24 miesięcy. Mają to być niewielkie bezzałogowe statki powietrzne (zapewne mini i mikro), a głównym wyzwaniem ma być odpowiednio szybka dostawa wymaganej liczby maszyn. Ich zaletą mają być: niewielkie rozmiary, niska cena oraz oszczędzanie życia żołnierzy, którzy kontrolować je będą z bezpiecznej odległości. Masowa produkcja, do której nawiązuje nazwa programu Replicator, ma być zapewniona dzięki nowatorskim rozwiązaniom z zakresu tak samej techniki czy technologii, jak również organizacji produkcji. Według Hicks, program jest obarczony ryzykiem, ale ma być ono niejako stałym elementem zarządzania takimi przedsięwzięciami. Oczekiwania Pentagonu odnośnie planowanych do pozyskania bezzałogowych statków powietrznych mają być przedstawione niebawem. W procesie tworzenia tak wymagań, jak i samych rozwiązań, dużą rolę odegrać mają oficerowie Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych, pełniący funkcje doradcze. Nowy program ma być jednym z elementów odpowiedzi na zagrożenie ze strony Chińskiej Republiki Ludowej, w przypadku których za jeden z głównych atutów uważana jest liczebność Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej. W odpowiedzi na chińską „masę” Waszyngton planuje przedstawić własną, choć bezzałogową. Wynika to również z wniosków wyniesionych z wojny na Ukrainie, gdzie liczne, niedrogie, acz szybko zużywające się bezzałogowe statki powietrzne (nierzadko wręcz komercyjne drony za kilkaset złotych) odgrywają niemałą rolę, szczególnie w zapewnieniu świadomości sytuacyjnej obydwu stronom. Program ma być ponadto szansą dla mniejszych firm z sektora zbrojeniowego, a może nawet nie tylko ‒ wydaje się bowiem, że to właśnie producenci niewielkich komercyjnych bezzałogowych statków powietrznych, a nie wielkich (klasy MALE czy HALE), mogą liczyć w tym przypadku na lepszy biznes. [img]https://cracovia.krakow.pl/uploads/media/2023-08/roj-jpg-95267121.jpg[/img]