Tak na zajawke wklejam: W 1969 roku, podczas wojny futbolowej, Corsairy Hondurasu (F4U-4 i F4U-5) starły się kilkukrotnie z Corsairami (FG-1D) i Mustangami Salvadoru. Był to ostatni konflikt, w którym śmigłowe samoloty myśliwskie walczyły ze sobą. Wojna futbolowa była aktem raczej tragikomicznym. Bynajmniej nie zaczęła się ona od meczu piłki nożnej ale od inwazji... wieśniaków. W czerwcu 1969 roku ponad trzysta tysięcy rolników salwadorskich po prostu przeszło granicę salwadorsko-honduraską i osiedliło się w kraju sąsiada. Honduras potraktował to jako nielegalną imigrację, z którą nie wiadomo co zrobić. Natomast Salwador wydrukował mapy, na których uznał te terytoria za swoje. Atmosfera wrogości sięgnęła zenitu - potrzebny był jeszcze zapalnik. Tym zapalnikiem stał się mecz piłki nożnej Salwador-Honduras w ramach eliminacji do mistrzostw świata 1970. Mecz przegrany przez Honduras w stolicy sąsiada. Tego już było za wiele. Honduraskie radio zaapelowało do obywateli o wykopanie parszywych Salwadorczyków ze świętej honduraskiej ziemi. Spowodowało to zamieszki podobne do tradycyjnego pomeczowego pikniku z udziałem angielskich kibiców, tylko na kilkadziesiąt razy większą skalę. Taka zniewaga krwi wymaga i 14 lipca 1969 roku o godzinie 18:10 tamtejszego czasu Armia Salwadoru przekroczyła granicę kraju i ruszyła na pomoc własnym kibicom mieszkającym nielegalnie w Hondurasie. Prawdę powiedziawszy armia Salwadoru przygotowywała się do inwazji od dłuższego czasu, więc ochoczo skorzystała z tego pretekstu. Jeżeli chodzi o działania lotnictwa to wojna przypominała raczej klimaty z filmu "prywatna wojna Murphiego". Do pojedyńczych utarczek dochodziło już od końca czerwca, kiedy Salwador i Honduras były w fazie zimnej wojny i "kampanii nienawiści". Ale "legalne" bitwy powietrzne rozgorzały od 14 lipca 1969 roku Pierwsze mocne uderzenia powietrzne stanowiły doskonałą zapowiedź tego co się miało dziać przez kolejne 25 dni. Najpierw miały miejsce strategiczne naloty bombowe. 14 lipca 1969 roku Salwador wykonał strategiczny nalot na Tegucigalpa. Do zmiażdżenia przeciwnika użyto jednego z sześciu posiadanych Douglasów C-47. Bomby wytaczano kopniakami przez drzwi wejściowe. Zaalarmowanym honduraskim Corsairom nie udało się w zapadających ciemnościach namierzyły wyprawy, ale już nazajutrz Honduras wykonał uderzenie odwetowe i wysłał nad Ilopango SWOJEGO Douglasa Dakota. Po raz kolejny jednak okazało się, że trudno jest tak precyzyjnie kopnąć bombę, żeby trafiła w cel i zniszczenia lotniska w Ilopango musiały podjąć się Corsairy. Nie było to takie proste, bo podstawową trudnością były nie działania wroga, ale walka z własnymi problemami logistycznymi. Cały czas obu stronom brakowało paliwa i amunicji. Samoloty odmawiały posłuszeństwa, a większość starych bomb, rakiet i pocisków okazywała się być niewypałami. To zaważyło o "sukcesie" podstępnej akcji Hondurasu przeciw Ilopango z 15 lipca 1969 roku. O świcie cztery honduraskie Corsairy dowodzone przez mjr. Oscara Colindresa udając lądujące salwadorskie FG-1D zaatakowały lotnisko wroga. Zaskoczonym Salwadorczykom zgotowano piekło obrzucając ich bombami i ostrzeliwując ich rakietami. Problem w tym, że piekło było dość transcendentalne, bo tylko jedna z bomb raczyła wybuchnąć, a reszta złomu po prostu zaśmieciła teren. Po zaśmieceniu własnego lotniska salwadorskie siły powietrzne musiały zareagować. W tym celu nad dalekie Toncontin w Tegucigalpa wysłano kombinowane siły uderzeniowe (jeden Corsair + jeden Mustang). Para myśliwców salwadorskich dokonała niemałego zamieszania demolując ustawione prowokująco niesprawne samoloty-przynęty. Salwadorczycy nie wiedzieli, że jest to podstęp i dali się zaskoczyć honduraskiemu Corsairowi, który jak sęp spłynął na nich od strony słońca. Jednak mimo zdesperowanego szarpania guzika spustu przez honduraskiego mściciela żadne z działek Corsaira nie zdołało wypluć pocisku i bitwa powietrzna zakończyła się bezkrwawo. Oprócz tych spektakularnych akcji strategicznych obie strony wykonywały doraźnego wsparcia wojsk lądowych. Nie można tu powiedzieć o jakiejś zaplanowanej strategii działania, a tylko o szeregu małych akcji wykonywanych najczęściej przez parę samolotów. Zadania wykonywano na prośbę dowódców poszczególnych jednostek. Równocześnie obie strony próbowały zadać cios lotnictwu przeciwnika, ale na skutek skromności środków i ogólnego chaosu nie bardzo to się udawało. Mimo stosunkowo małej ilości samolotów zaangażowanych przez obie strony, zaczęło dochodzić do regularnych starć. 17 lipca dwa salwadorskie Mustangi pilotowane przez kpt. Héctor Leonel Lobo Pérez i kpt. Douglasa Vladimira Varela Moreno wystartowały z bazy w Ilopango, aby wesprzeć atak 11 Batalionu Piechoty w punkcie zwanym El Amatillo. Nad zatoką Fonseca zostały one jednak przechwycone przez parę honduraskich F4U-5, pilotowanych przez majora Hernán Acosta Mejía i majora Fernando Soto Henríquez . Zaatakowane Mustangi rozdzieliły się. Fernando Soto pognał za Mustangiem kapitana Varela . Salwadorczyk nie był w stanie wymanewrować napastnika i 20 milimetrowe pociski uderzyły w kadłub Mustanga. Z silnika wydobył się dym i F-51 bezwładnie zwalił się w dół, w stronę lasu koło portu San Lorenzo. Tutaj obie kończy się zgodność historyków. Według Hondurańczyków Varela nie zdołał wydostać się z kabiny płonącego Mustanga. Według Salwadorczyków Varela wyskoczył ze spadochronem, ale został ujęty przez Hondurańczyków, ciągnięty dziesięć kilometrów za wojskowym Jeepem i w końcu przebity nożem. Przebieg starcia wykazał, że Mustangi nie za bardzo radzą sobie z Corsairami. Nic w tym dziwnego, bo salwadorskie F-51 były dostarczone jako tzw. Cavalier Mustangi, czyli Mustangi po face liftingu. Cavalier Mustang miał jedną wadę - efektowne zbiorniki przymocowane do końcówek skrzydeł powodowały znaczne pogorszenie jego osiągów i zwrotności. Na skutek rozpaczliwych meldunków pilotów pan Archie Baldocchi, właściciel tych Mustangów, zaczął demontować zbiorniki i dorabiać owiewki na końcach skrzydeł (na skutek embarga Siły Powietrzne Salwadoru musiały korzystać z samolotów "załatwianych" przez prywatnych pośredników). Skrzydłowe zbiorniki i tak zresztą nie były potrzebne, bo z powodu braku paliwa Salwadorczycy tankowali tylko tyle, żeby "zgasła lampka rezerwy". Od kiedy jednak na skutek nadmiernej oszczedności jeden z Mustangów (FAS 400) pilotowany przez maj. Benjamína Trabanino Santosa musiał lądować w sąsiedniej Gwatemali, zaczęto tankować nieco więcej niż "na styk". Tymczasem walki powietrzne nad granicą nie słabły. 17 lipca, w trzy godziny po stoczeniu swojej pierwszej walki powietrznej, para Fernando Soto i Hernán Acosta ponownie starła się z wrogiem. Tym razem dwaj piloci mieli zlokalizować miejsce, w którym ukryta była Salwadorska haubica 105mm ostrzeliwująca pozycje honduraskie. Nad celem Soto zauważył jednak dwa nieprzyjacielskie Corsairy lecące w głąb terytorium Salwadoru. Po krótkim wznoszeniu Hondurańczycy dopadli wolniejsze FG-1D. Salwadorczycy kpt. Guillermo Reynaldo Cortez i kpt. Salvador Cezeña Amaya próbowali wywinąć się napastnikom i wejść im na ogon. Zaczęli oni wykonywać wysokiej klasy akrobację powietrzną, ale wykazali się przy tym zupełnym brakiem skuteczności strzeleckiej. I choć Fernando Soto był pod wrażeniem umiejętności akrobatycznych przeciwników, to bez problemu zestrzelił obu. Kapitan Cortez nie zdołał opuścić swojej maszyny i zginął we wraku ekplodującego Corsaira. Dowództwo Salwadoru wiedziało o tym, że nie posiada wielu wyszkolonych pilotów. Aby ratować sytuację wynajęło "pięciu wspaniałych", czyli pilotów najemników (w tym dwóch znanych jako Jerry DeLarm i Red Gray). Wkrótce okazało się że byli to profesjonaliści w... kasowaniu należności, natomiast na widok honduraskich myśliwców porzucali osłaniane samoloty i wznosili się na bezpieczną wysokość. A na lądzie sytuacja powoli ulegała zmianie. Po początkowych sukcesach Salwadoru Honduras przeszedł do kontrofensywy, ale na militarne zakończenie wojny się nie zanosiło. Dopiero kiedy kraje regionu oficjalnie uznały Salwador za agresora i nałożyły na niego drastyczne sankcje ekonomiczne, musiał on skapitulować. 8 sierpnia 1969 roku było po zawodach. Podsumowanie kampanii powietrznej było o tyle ciekawe, że była to w zasadzie wojna jednego pilota - Hondurańczyka Fernando Soto Henriquez. Walcząc na granatowym F4U-5N nr 609 zestrzelił on trzy samoloty salwadorskie - jednego F-51D i dwa FG-1D. Z drugiej strony dwóm Salwadorczykom: Hectorowi Leonel Lobo Perez i Guillermo Reynaldo Cortez przypisuje się zestrzelenie po jednym honduraskim Corsairze. W rzeczywistości Honduras nie stracił jednak w tej wojnie żadnego samolotu. Dla mieszkańców Ameryki Łacińskiej był to tragiczny konflikt, o głębokim podłożu społecznym, który w zasadzie nie rozwiązał (bo i nie miał szans rozwiązać) żadnych problemów. Do dzisiaj wywołuje on wśród nich wielkie emocje. Na internetowych listach dyskusyjnych obie strony zarzucają sobie kłamstwa w relacjonowaniu przebiegu tej wojny. Co ciekawe wojna ta jest tematem drażliwym również dla mieszkańców innych krajów Ameryki Łacińskiej. Doprowadza ich do furii nazwanie tego starcia "wojną futbolową", gdyż w ich opinii ośmiesza to powagę problemów targających tym regionem. Na własny użytek stosują więc oni określenie "La Guerra De Las 100 Horas", czyli "wojny stu godzin". Warianty Corsairów używane przez obie strony Fuerza Aérea Salvadoreña W maju 1957 roku Salwador zakupił dwadzieścia FG-1D (F4U-1D produkowany przez Goodyeara), ale do 1969 roku dotrwało pięć sztuk, które były w zasadzie składakami powstałymi na skutek kanibalizacji co lepszych części. Wszystkie Corsairy zgromadzono w 1 eskadrze (esquadrilla 1) w Dywizjonie Myśliwsko Bombowym (Escuadron Caza y Bombardeo) Po wojnie futbolowej na stanie FAS zostały dwa Corsairy. W 1974 roku odsprzedano je do Stanów. W 1/48 salwadorskiego Corsaira można zrobić wykorzystując F4U-1D Tamiyi, albo wprost FG-1D z Hobbycraftu (ten ostatni ma nawet kalkomanie salwadorskie, ale niestety błędne). W skali 1/72 można również kupić model Tamiyi, co jest najlepszym ale i najdroższym rozwiązaniem, ale można też adaptować Hasegawę, Academy lub od biedy Hellera. Oprócz pięciu Corsairów na stanie lotnictwa FAS w na początku wojny były następujące samoloty: # 5 Cavalier F-51D Mustang II (zgromadzone w esquadrilla 2 / ECB) # 6 Douglas C-47 Dakota # 1 Canadair DC-4M # 1 Douglas B-26B Invader # 5 Cessna U-17 # 5 Cessna T-41 # 1 Beechcraft T-34 Mentor # 2 North American AT-6G Texan Już w trakcie działań wojennych, dzięki zakupom dokonywanym przez prywatne osoby, Salwadorczycy pozyskali jeszcze 19 Cavalier Mustangów, 4 B-26B i swój pierwszy helikopter Fairchild-Hiller FH 1100. Fuerza Aérea Hondureña W marcu 1956 roku Honduras zakupił od US Navy dziesięć Corsairów w wersjach F4U-5, F4U-5N i F4U-5NL. Co prawda warianty 5N i 5NL były oryginalnie myśliwcami nocnymi, ale przed wysyłką do Hondurasu całe wyposażenie radarowe zostało przez Amerykanów zdemontowane "z powodów politycznych". Obawiano się, aby na skutek jakiegoś przewrotu zaawansowana technika nie wpadła przez przypadek w ręce pro-komunistycznego reżimu. Corsairy otrzymały numery FAH 600 - FAH 609 i zastąpiły wysłużone P-63 Kingcobry i P-38 Lightningi w Escuadron de Caza (Dywizjonie Myśliwskim). W 1962 roku stan Corsairów uzupełniono o dziewięć F4U-4, które ponumerowano od FAH 610 do FAH 618. Modelowanie honduraskiego F4U-5 nie powinno nastręczać wielu kłopotów. W skali 1/48 Hasegawa wypusciła kilka odmian Corsairów F4U-5. Jeden z zestawów ma nawet kalomanie z malowaniem Corsaira Fernando Soto. Równie dobrze mają się modelarze sklejający w skali 1/72, a to dzięki nowemu modelowi firmy Revell, konfekcjonowanemu także przez włoską Italeri. Model F4U-4 w skali 1/48 produkowała w dawnych czasach Hasegawa. Później te wypraski zostały poprawione przez Academy. Niestety dalej pozostawiają one wiele do życzenia. Dużo bardziej poprawny model F4U-4 można wykonać na bazie F4U-1D Tamiyi wykorzystując zestaw do konwersji na F4U-4 oferowany przez firmę CMK. Jednak najlepszym wyjściem będzie kupienie najnowszego modelu Hasegawy wykonanego w nowej technologii. Trzeba jednak zwracać uwagę na to który zestaw Hasegawy się kupuje, aby przypadkiem nie zostać niezbyt szczęśliwym posiadaczem ich starego modelu. W skali 1/72 jedynym chyba modelem F4U-4 jest dość archaiczny zestaw Matchboxa. The Football War (or Soccer War), as it was named by the international mass media, was a shortlived war (only 6 days in duration) fought by El Salvador and Honduras in 1969. The social situation in both countries in the run-up to the war was explosive, and their military governments were looking for a convenient cause towards which to direct their nationals' political concerns. National media in both countries encouraged hatred towards citizens of the other, eventually provoking the expulsion from Honduras of thousands of Salvadoran labourers, including both temporary harvest workers and longer-term settlers. This general rise in tensions ultimately led to a military conflict that served to direct the attention of the citizenry of both countries outward rather than in on their own internal affairs, leaving both armies rearmed, and destroying the Central American economic integration that had been expressed in the Central American Common Market (Mercado Común Centroamericano or MCE), under whose trade rules the richer Salvadoran economy gained much ground relative to Honduras. These existing tensions between the two countries were inflamed by rioting during the second qualifying round for the 1970 Football World Cup. On July 14, 1969, the Salvadoran army launched an attack against Honduras. The Organization of American States negotiated a cease-fire which took effect on July 20, with the Salvadoran troops withdrawn in early August. The conflict took place against a backdrop of deeper historically significant issues for both Honduras and El Salvador, and was not merely the product of overly zealous fans or nationalist sentiments. The root of the conflict was a geographic and demographic rift that had developed within the society of El Salvador over land use. Rich landowners controlled the majority of farmable land in El Salvador, which over time resulted in the migration of poor peasants into a borderland that El Salvador shared with neighboring Honduras. The peasants had lived on the land for generations. In 1969, Honduras decided to distribute the land to Honduran peasants thereby evicting the Salvadoran peasants. This triggered a mass return of peasants to El Salvador, and created tension that instigated political and social upheaval. Social conservatives in El Salvador were concerned that the returning peasants would strengthen calls for land reform, and military leaders were concerned that if the peasant demands for reform were not met guerrilla movements would arise. It was against this backdrop that the Salvadoran government fought a six-day war with Honduras. The war ended with a cease-fire prompted by pressure from the United States and the Organization of American States. Eleven years later the two nations signed a peace treaty on October 30, 1980 to put the border dispute before the International Court of Justice. Football results * June 6 1969, Tegucigalpa: Honduras 1 - 0 El Salvador (0-0 at halftime) * June 15 1969, San Salvador: El Salvador 3 - 0 Honduras (HT: 3-0) * A playoff match on June 27 1969, Mexico: El Salvador 3 - 2 Honduras after extra time (HT: 1-2, FT: 2-2). Results of the war * Essentially both sides 'lost' the war; neither gained a decisive military victory and the death toll of approximately 2000 was shared approximately equally between the two. * The war brought an end to the Central American Common Market, a regional integration project that had been set up by the United States largely as a means of counteracting the effects of the socialist revolution in Cuba. * The political power of the military in both countries was reinforced. In the Salvadoran legislative elections that followed, candidates from the governing National Conciliation Party (Partido de Conciliación Nacional, PCN), were largely drawn from the ranks of the military. Having apologised for their role in the conflict, they proved very successful in elections both at the national and local levels. * The social situation worsened in El Salvador as the government proved unable to satisfy the economic needs of citizens deported from Honduras. The resulting social unrest was one of the causes of the civil war in El Salvador that followed. The War in the Air The war is often cited as the last occasion on which piston engined fighters fought each other - both sides deploying former World War II American types. P-51 Mustangs, F4U Corsairs, T-28 Trojans and even Douglas DC-3s converted into bombers saw action. References This article draws heavily on the in the Spanish-language Wikipedia, which was accessed in the version of December 11, 2004. For more discussion of historical context: Skidmore, T., and Smith, P. (2001) Modern Latin America (5th edition). New York: Oxford University Press: pg.343 Further reading Ryszard Kapuściński, a Polish journalist, wrote a book called The Soccer War in 1978 on his experiences of this conflict. By 1968 the López Arellano regime seemed to be in serious trouble. The economic situation was producing growing labor conflicts, political unrest, and even criticism from conservative groups such as Fenagh. Municipal elections were held in March 1968 to the accompaniment of violence and charges of open fraud, producing PNH victories but also fueling public discontent and raising the concern of the United States Embassy. Efforts at opening up a dialogue were made in mid-1968 but had little success. Later in the year a general strike was kept brief by government action that helped break the strike and exiled the leader of the major Caribbean coast labor federation. Unrest continued, however; in the spring of 1969 new strikes broke out among teachers and other groups. As the political situation deteriorated, the Honduran government and some private groups came increasingly to place blame for the nation's economic problems on the approximately 300,000 undocumented Salvadoran immigrants in Honduras. Fenagh began to associate Salvadoran immigrants with illegal land invasions, and in January 1969, the Honduran government refused to renew the 1967 Bilateral Treaty on Immigration with El Salvador that had been designed to regulate the flow of individuals across their common border. In April INA announced that it would begin to expel from their lands those who had acquired property under agrarian reform without fulfilling the legal requirement that they be Honduran by birth. Attacks were also launched in the media on the impact of Salvadoran immigrant labor on unemployment and wages on the Caribbean coast. By late May, Salvadorans began to stream out of Honduras back to an overpopulated El Salvador. Tensions continued to mount during June 1969. The soccer teams of the two nations were engaged that month in a three-game elimination match as a preliminary to the World Cup. Disturbances broke out during the first game in Tegucigalpa, but the situation got considerably worse during the second match in San Salvador. Honduran fans were roughed up, the Honduran flag and national anthem were insulted, and the emotions of both nations became considerably agitated. Actions against Salvadoran residents in Honduras, including several vice consuls, became increasingly violent. An unknown number of Salvadorans were killed or brutalized, and tens of thousands began fleeing the country. The press of both nations contributed to a growing climate of near- hysteria, and on June 27, 1969, Honduras broke diplomatic relations with El Salvador. Early on the morning of July 14, 1969, concerted military action began in what came to be known as the Soccer War. The Salvadoran air force attacked targets inside Honduras and the Salvadoran army launched major offensives along the main road connecting the two nations and against the Honduran islands in the Golfo de Fonseca. At first, the Salvadorans made fairly rapid progress. By the evening of July 15, the Salvadoran army, which was considerably larger and better equipped than its Honduran opponent, pushed the Honduran army back over eight kilometers and captured the departmental capital of Nueva Ocotepeque. Thereafter, the attack bogged down, and the Salvadorans began to experience fuel and ammunition shortages. A major reason for the fuel shortage was the action of the Honduran air force, which--in addition to largely destroying the smaller Salvadoran air force--had severely damaged El Salvador's oil storage facilities. The day after the fighting had begun, the OAS met in an urgent session and called for an immediate cease-fire and a withdrawal of El Salvador's forces from Honduras. El Salvador resisted the pressures from the OAS for several days, demanding that Honduras first agree to pay reparations for the attacks on Salvadoran citizens and guarantee the safety of those Salvadorans remaining in Honduras. A cease-fire was arranged on the night of July 18; it took full effect only on July 20. El Salvador continued until July 29 to resist pressures to withdraw its troops. Then a combination of pressures led El Salvador to agree to a withdrawal in the first days of August. Those persuasive pressures included the possibility of OAS economic sanctions against El Salvador and the dispatch of OAS observers to Honduras to oversee the security of Salvadorans remaining in that country. The actual war had lasted just over four days, but it would take more than a decade to arrive at a final peace settlement. The war produced only losses for both sides. Between 60,000 and 130,000 Salvadorans had been forcibly expelled or had fled from Honduras, producing serious economic disruption in some areas. Trade between the two nations had been totally disrupted and the border closed, damaging the economies of both nations and threatening the future of the Central American Common Market (CACM). Up to 2,000 people, the majority Honduran civilians, had been killed, and thousands of other Hondurans in the border area had been made homeless. Airline service between the two nations was also disrupted for over a decade. After the war, public support for the military plummeted. Although the air force had performed well, the army had not. Criticism of the army was not limited to the public; junior officers were often vocal in their criticism of superiors, and a rift developed between junior and senior officers. The war, however, led to a new sense of Honduran nationalism and national pride. Tens of thousands of Honduran workers and peasants had gone to the government to beg for arms to defend their nation. Local defense committees had sprung up, with thousands of ordinary citizens, often armed only with machetes, taking over local security duties. This response to the fighting made a strong impression on a sector of the officer corps and contributed to an increased concern over national development and social welfare among the armed forces ***** Like many other conflicts in Salvadoran history, the 1969 war with Honduras, sometimes referred to as the Football War, was rooted in economic disparity. El Salvador is a small country with a large and rapidly growing population and a severely limited amount of available land. Honduras is a larger country with a smaller population and a less-developed economy. By 1969 some 300,000 Salvadorans had drifted over the border and taken up residence in more sparsely populated Honduras. The vast majority of these Salvadorans were squatters, technically illegal immigrants whose sole claim to the land they worked was their physical presence on it. For Hondurans, the land itself was not so much the issue. What rankled them was the image of being pushed and potentially enveloped by the Salvadorans. Throughout the 1960s, the mechanisms of the Central American Common Market worked to the advantage of the more developed economies of the region, particularly those of Guatemala and El Salvador. The growth of Salvadoran-owned businesses in Honduras-- shoe stores were the most visible of these enterprises-- underscored for Hondurans the relative economic disparity between the two countries. The issue of the Salvadoran squatters, despite its lack of real economic significance, became a nationalistic sore point for Honduras, a question of adding territorial insult to perceived economic injury. The border situation became increasingly tense during the two years preceding the outbreak of hostilities. In early 1969, the regime of Honduran president Oswaldo Lopez Arellano (1963-71) invoked a dormant agrarian reform law as a pretext to evict Salvadoran squatters and expel them from the country. The Lopez government was experiencing economic and political difficulties and saw the Salvadorans as convenient scapegoats. Stories and images of displaced refugees filled the Salvadoran press and the airwaves. Tales of violent displacement by the Honduran military began to circulate throughout El Salvador. Tension between the two countries continued to build. The incident that provoked active hostilities--and lent the conflict its popular designation as the Football War--took place in San Salvador in June 1969. During and after a soccer match between the Honduran and Salvadoran national teams, the Honduran team members were vilified and harassed by Salvadoran fans. The reportage of this incident brought matters to a fever pitch. Beyond national pride and jingoism--which was expressed by Duarte and the PDC with a fervor equal to that of Sanchez and the PCN--the Salvadorans had other motivations for launching a military strike against Honduras on July 14, 1969. The influx of displaced Salvadoran squatters was placing a burden on services and threatening to provoke widespread social unrest. The situation was undermining the political support of the Sanchez government; action against Honduras became the most expedient option to turn this situation around. Although war with Honduras almost certainly would lead to the breakdown of the CACM, the Salvadorans were willing to pay that price. In their estimation, the CACM was already close to a breakdown over the issues of comparative advantage; war with Honduras would only hasten that outcome. The actual fighting was brief. Despite early Salvadoran air strikes, the Hondurans eventually dominated in that area, destroying most of the Salvadoran Air Force. The Salvadoran Army, however, clearly bested the Hondurans on the ground. The Salvadorans pushed rapidly into Honduran territory before fuel and ammunition shortages and diplomatic efforts by representatives of the Organization of American States (OAS) curtailed their progress. As many as 2,000 people, mainly civilians, were killed in the action. The war had a number of immediate repercussions. The Salvadorans had expended large quantities of ordnance, necessitating heavy military expenditures to replenish depleted stocks. Trade between the two countries was disrupted completely, and the CACM ceased to function as anything more than a paper entity. El Salvador lost the economic "safety valve" formerly provided by illegal emigration to Honduras; land-based pressures again began to build. Although the vast majority of Salvadorans, including all the legal political parties, had united in support of the war, this unity did not last long.